M O B B I G - IV

ODTÜ - Mimarlik Fakültesi - 2-3 Mayis 1997 - ANKARA

Sunuş | Acılış Konuşması | Gündem | Oturumlar | Sekereterya | İletişim Listesi | Katılımcı Listesi

 

SUNUŞ


Ali Cengizkan

Değerli Üyeler,

Mimarlık Okulları Bölüm Başkanları İletişim Grubu, başta İTÜ Mimarlık Bölümü olmak üzere, bir kısım mimarlık bölüm başkanının mimarlık eğitimi sorunları, mesleğin durumu, üniversiter eğitimin gelişimi üzerine ortak bir biçimde düşünme isteğinden doğmuştu. Ondört ay içinde, 2-3 Mayıs 1997 tarihlerinde, en yüksek katılımlı MOBBİG IV toplantısını Ankara ODTÜ’de yapabildiysek eğer, ilk üç toplantıda yaratılan tutarlılık ve özgüvenin çok önemli olduğu burada vurgulanmalı.

15 Mart 1996 tarihinde İstanbul İTÜ’deki ilk buluşma, kolektif arayış ve ortak çabalara bir ilk ışık yakmıştı. 10 Mayıs 1996 tarihinde İzmir DEÜ’deki ikinci toplantı, kuruluşun, niyetlerin ve güçbirliği isteklerinin açıklık kazandığı bir toplantı olarak anımsanacak. 8-9 Kasım 1996 Magosa DAÜ toplantısı, Kıbrıs’daki Mimarlık Bölümleri’nin baştan beri gözlenen katılımcılığını ve bütünleşme isteğini iyice gözler önüne serdi: Ortak kaygılar, ortak çaba ve katkılara dönüşürken, Türkiye dışı, ancak giderek Türk üniversiter sistemi içi olmak isteyen oluşumlar da resme ekleniyordu.

MOBBİG IV Ankara ODTÜ’nün başarısı, yalnızca bu öncüllere ve katılımın yükselmesine dayanmıyor. Ortak sorunlara elbirliği ile yöneliş ve somut adımlar atış, bu toplantının temel sonucu oldu: Mimarlık eğitiminin süresini ilgilendiren sağlıklı adımların, bu toplantının sonucu olarak önümüzdeki günlerde atılacağını umuyoruz. Ayrıca, mimarlık disiplinindeki bu somut işbirliğinin, diğer disiplinlere örnek olması da kaçınılmaz.

Güz aylarında Trabzon KTÜ’de yapılacak olan MOBBİG V toplantısının, yepyeni açılımlara gebe olduğunu biliyoruz. Bu iş ve güçbirliğimizin, mimarlık alanındaki araştırma, eğitim ve uygulamanın niteliğini geliştireceğini, kurumlarımız arasındaki iletişim nedeniyle kurum kimliklerini seçikleştirerek, disiplinimizi zenginleştireceğini düşünüyoruz.

Başarı ve dayanışma dileklerimizle.

Öğr.Gör. Ali CENGİZKAN
MOBBİG IV Toplantısı Başkanı
ODTÜ Mimarlık Bölümü Başkanı

AÇILIŞ KONUŞMASI

Ali CENGİZKAN
(Mimarlık Bölümü Başkanı, Mimarlık Fakültesi, ODTÜ)

Genel Amaç: Bilindiği gibi III. MOBBİG toplantısı 8-9 Kasım 1996 tarihleri arasında Doğu Akdeniz Üniversitesi’nde gerçekleştirilmişti. Bu toplantıda alınan karara göre IV. MOBBİG toplantısını gerçekleştirmek üzere ODTÜ’de bir araya geldik. Bu sunuşun birinci amacı III. MOBBİG toplantısında belli bir olgunluğa ulaşan konuları oylamaya sunarak karara dönüştürmek ve uygulamaya geçirmek için aktif yöntemleri tanımlamaya çalışmaktır. Bu nedenle herkese ulaşan toplantı sonuçlarından bir genel değerlendirme yapmayı faydalı buluyorum. Toplantının gündemi daha önce tartışılan konuların olgunlaşma düzeylerine göre sıralanması ile oluşturulmuştur. Buna ek olarak genelde, mimarlık mesleğini ilgilendiren belli konular özelinde, bölümlerin ayrı ayrı sürdürdükleri tartışmaları MOBBİG gündemine de getirerek ortak tavır alınıp alınamayacağı konusunda da tartışmalar üretmeyi amaçladık. Bu konuların, duyurulan programdan da anlaşılacağı gibi, son oturumlarda tartışmaya açılması planlanmıştır. Mimarlık Eğitimi ile ilgili MOBBİG kapsamında daha önce yapılan tartışmalarla ilgili gelişmeler şöyle özetlenebilir:

1. Beş Yıllık Mimarlık Eğitimi:
MOBBİG III Sonucu: Bir kaç üniversitenin YÖK’e yaptığı başvuru sonucunda gündeme BeşYıllık Mimarlık Eğitimi konusunda son gelişmeler şu noktadadır: Üniversitelerarası Kurul’un beş yıllık eğitimi ülke genelinde benimseyen ve konuyu hukuki incelemeye gönderen raporuna rağmen, başvuru nedeni belli olmaksızın YÖK’te bekletilmekte ve görüşme gündemine alınmamaktadır. Bazı üniversiteler eğitim programlarını beş yıllık eğitime göre geliştirmiş ve YÖK’e sunmak üzere hazırlanmışlardır. Buna rağmen Türkiye genelinde bir görüş birliğine varılmasına gereksinim olduğu görüşü tüm katılımcılar tarafından benimsendiği için, hazırlık yapan üniversitelerden örneğin İTÜ, ortak karar üretilene kadar yaptığı çalışmaları YÖK’e iletmeyeceğini açıklamıştır.

Katılımcılardan Uludağ Üniversitesi ile Balıkesir Üniversitesi mevcut koşulları açısından henüz beş yıllık eğitime hazır olmadıklarını ileterek, daha önceki toplantıda alınan: “Eğitim sistemi Türkiye’nin farklı üniversitelerinde dört veya beş yıl olmak üzere farklı biçimlerde uygulanamaz, beş yıla geçme kararı ortak olmalıdır. Ancak mevcut koşulları buna olanak vermeyen üniversitelerin saptanacak bir zaman dilimi içinde bu programa geçmeleri öngörülmelidir” kararının bağlayıcı olması gerektiğini vurgulamışlardır. DAÜ ve Uluslararası Amerikan Üniversitesi, Kıbrıs üniversiteleri olarak YÖK’ten kopamayacaklarını ve gerekirse beş yılı uygulamaya hazır olduklarını belirtmişlerdir. Dicle Üniversitesi kendilerinin de buna hazır olduğunu aktararak KTÜ’de de bu konuda çalışmaların sürdürüldüğünü ifade etmiştir. Bu tartışmalarda Anadolu Üniversitesi, beş yıllık eğitim süresinin de bölümlerinin kendi koşul ve vizyonları çerçevesinde, kendi kararları olmasıgerektiği yönünde görüş belirtmiştir.

Bu tartışmalar ve farklı üniversitelerin MOBBİG III’ün ardından hazırladığı raporlar ışığında MOBBİG IV’in ilk gündem maddesi olarak beş yıl tartışması seçilmiştir. MOBBİG IV’te beş yıl konusunda ortak karar alınırsa daha sonra nasıl bir yöntemin uygulanacağı ve teknik altyapıya ait tartışmalara geçilebilir.

Burada 5 yıllık eğitime geçişte temel amacın öğrencilerin zorunlu ders yüklerini azaltarak, araştırma için daha çok zaman ayırabilmeleri, öte yandan seçmeli ders sayısını artırarak öğrencilerin ilgi alanlarına göre ders alabilmelerine olanak sağlamak olduğunu tekrar vurgulamak gerekir. ODTÜ Mimarlık Bölümü’nün bir diğer görüşü ise 5 yıl tartışmasının ortak karar olarak üretilmesinde fayda görmenin yanısıra tüm mimarlık bölümlerinin 5 yıllıkprograma geçmeye zorlamanın gerekli olmadığı, farklı seçeneklerin bulunabileceği yönündedir.

2. Öğrenci Seçme Sistemi (Giriş Sınavı Sistemi; Baraj Hazırlık Sınıfı):
MOBBİG III’te tartışılan konulardan biri Mimarlık Bölümlerine girecek öğrencilerin nasıl bir eleme yöntemi ile alınması gerektiğidir. Bu konuda toplantıda; mevcut sınav sisteminde yapılacak değişikliğin yine merkezi sınav sistemini içinde çözülmesi gerektiği ortak görüş olarakbenimsenmiş gözükmektedir. Ancak mevcut puan türünün değiştirilmesi yönünde görüşleroluşmuştur. Bu konu ile ilgili üniversitelerin hazırladığı raporlarda üniversitelerin eğilimleri aşağıda tabloda sunulmuştur:

 

1.Öneri
(Puan Türü)

2.Öneri
(Puan Türü)

ÖSYS'na Kültür ve Yetenek ölçmek üzere, mimarlik bölümünü isteyenlere uygulanacak bir bölüm eklenmesi

DAÜ

MFT

MT

KY

DEÜ

M

-

Y

YTÜ

MT

DICLE

M

MKS

ÖSS+MM

ODTÜ

M

1 yil deneme süresinin taninmasi

M: Matematik (mevcut uygulama), MFT: Matematik-Fen-Türkçe; MT: Matematik-Türkçe; KY: Kültür-Yetenek;
MKS: Matematik-Kültür-Sanat; MM: Merkezi Mimarlık Sınavı (Sözlü mülakat+ Dosya)

Tablo 1: Mimarlık Bölümlerine girişte, farklı üniversitelerin ÖSYS’nda ağırlıklı olmasını tercih ettikleri Puan Türü

ODTÜ, Mimarlık Bölümü’nün mimarlık bölümlerine giriş sistemi ile ilgili somut önerisi ise şudur: Mevcut sınav sisteminde olduğu gibi öğrencilerin yalnız matematik puanı ile Mimarlık Bölümlerine alınması; buna koşut olarak, üniversite sınavında %1’in içine girerek, ilk tercihle mimarlık bölümlerine alınan öğrencilerin ilk yılının kendileri için deneme yılı olarak kabul edilmesi, 1 yıl sonunda bu bölümde başarılı olamayacağını anlayan öğrencilerin, sınavda kazandıkları hakkın saklı tutularak bir sonraki tercihlerine doğrudan kayıt yapmalarına hak tanınması. Bu öneri; ülkemizde özellikle orta öğrenimden kaynaklanan sorunlar nedeni ile öğrencilerin, dolayısı ile değerlendirme yapacak hocaların bir yıl ya da en az bir dönem denenmeden öğrencinin yeteneğine, yeteneksizliğine ya da kültür düzeyine karar verecek
duruma gelmeleri mümkün olmadığı için geliştirilmiştir.

Tablodan da anlaşılacağı üzere, mimarlık bölümleri MT, MFT puan türlerinin ağırlıklı olarak öğrenci seçiminde kullanılmasını tercih etmektedirler. Buna ek olarak ÖSYS bünyesinde kültür ve yetenek ölçmeye dayalı, mimarlık bölümlerini tercih eden öğrencilere uygulanacak bir bölümün yer alması önerilmektedir. MOBBİG III’te bu sınavın niteliğine ait somut öneriler geliştirilmesi hedeflenmiş olmakla birlikte Mimarlık bölümleri arasında henüz bu türde bir çalışma yapılmadığı gözükmektedir. Bu konuda da somut görüşler oluşturabilirsek; yine bir önceki toplantıda tanımlandığı üzere, bu öneriler üniversiteler arası uzlaşılmış öneriler olarak ÖSYM’ye bildirilecektir.

Baraj - Hazırlık Sınıfı konusu bölümlerin inisiyatifinde kalması gerekli bir konu olarak kabul edilmiş gözükmektedir. Bölümlerin bu konularda bazı uygulamaları vardır, bunun dışında ortak bir karar alma gereği görülmemiştir. Bölümler bu türde bir gereklilik görmemekle birlikte gündeme gelen ve uygulamaya konan LES sınavı bu kapsamda tartışılması gerekli konulardan biridir. Bu konu toplantı gündemi içinde daha sonra tartışmaya açılacaktır.

3. Eşkredilendirme ve Yatay Geçiş:
Eşkredilendirme konusunda mimarlık bölümleri ilke olarak ortak bir zemin arama gereğini benimsemiş gözükmekle birlikte bölümler üstü bir program önerisi geliştirilmemiştir. Mimarlık Bölümleri bu aşamada kendi programlarını gerek kredili sisteme geçiş, gerekse beş yıllık program dahilinde biçimlendirme aşamasındadırlar. Bu konuda genel görüş eşlik kavramının eşitlik anlamında kullanılmadığı, bölümlerin farklılıklarını koruyarak ve geliştirerek varlıklarını sürdürmelerine olanak yaratmak, bölümlerin program ve sistem seçiminde belirledikleri hedeflere koşut olarak kendi inisiyatifleri ile belirlemeleri olarak tanımlanabilir. Dolayısı ile amaç tümüyle ortak bir program oluşturmak değildir. Ancak, eşkredilendirme ve yatay geçiş koşullarında bölümler arası tanımların geliştirilmesi gerekli gözükmektedir. Bu konuda Dicle Üniversitesi’nin bölümlerin (bölüm öğretim üyesi sayısı, akademik düzeyleri, yayınları, yayınların türleri; bölümlerin laboratuar, kitaplık, bilgisayar kapasitesi, derslik alanları, gibi verilere dayalı) bir değerlendirme-ağırlık sisteminin oluşturulması önerisi vardır.

4. Özel Mimarlık Eğitimi Veren ve Yeni Kurulan Mimarlık Bölümleri:
MOBBİG III. toplantısı ve sonrasında iletilen bölüm raporlarında bu başlık altında bir değerlendirme
yapılmamıştır. Ancak toplantıda Lefke Üniversitesi temsilcisi MOBBİG’in 5 yıllık eğitim yerine asgari
mimarlık eğitim şartlarını saptayarak, denetleyecek bir encümen kurulması için baskı oluşturmasını
önermiştir.

5. Mimarlık Eğitimi Alanında Yeni Program ve Ana Bilim Dalları:
MOBBİG III. toplantısı ve sonrasında iletilen bölüm raporlarında bu başlık altında bir değerlendirme
yapılmamıştır.

6. LES (Lisansüstü Eğitime Giriş Sınavı):
MOBBİG III. toplantısı ve sonrasında iletilen bölüm raporlarında bu başlık altında bir değerlendirme
yapılmamıştır.

7. Mimarlık Eğitimi alanını da ilgilendiren son gelişmeler:
Tartışmaya açılması önerilen konular aşağıda verilmiştir:
YÖK Yasa Taslakları,
Taksim Camisi,
Koruma Kurulları,
MEGİP Projesi,
Güncel Oluşumlar.

 

GÜNDEM

1. GÜN

 

2 Mayis 1997 Cuma

9:00-9:30

Açis Konusmasi

A. Cengizkan, ODTÜ, Mim. Fak., Mimarlik Bölüm Baskani

9:30-10:00

Tartisma

Bes Yillik Mimarlik Egitimi

10:00-10:30

Kahve Arasi

10:30-12:00

Tartisma

Bes Yillik Mimarlik Egitimi

12:00-13:30

Ögle Yemegi

ODTÜ - Sosyal Bina

13:30-15:00

Tartisma

Bes Yillik Mimarlik Egitimi

15:00

YÖK'e Hareket

15:30-17:30

YÖK'de Toplanti

YÖK Baskani Sn. Prof.Dr. Kemal Gürüz ile Görüsme

17:30

ODTÜ'ye Dönüs

19:30

MD'ye Hareket

Aksam Yemegi için Misafirhaneden Hareket

20:00

Aksam Yemegi

Mimarlar Dernegi

 

2. GÜN

 

3 Mayis 1997 Cumartesi

9:00-10:00

Tartisma

Eskredilendirme ve Yatay Geçis

10:00-10:30

Kahve Arasi

10:30-12:00

Tartisma

Mimarlik Egitimi Alaninda Yeni Program ve Ana Bilim Dallari
Giris Sinavi Sistemi; Baraj Hazirlik Sinavi

12:00-13:30

Ögle Yemegi

ODTÜ - Sosyal Bina

13:30-15:00

Tartisma

Özel Mimarlik Egitimi Veren ve Yeni Kurulan Mimarlik Bölümleri LES (Lisans üstü Egitime Giris Sinavi)

15:00-15:30

Kahve Arasi

15:30-17:30

Tartisma

Mimarlik Egitimi alanini da ilgilendiren son gelismeler:
     YÖK Yasa taslaklari,
     Taksim Camisi,
     Koruma Kurullari,
     MEGIP Projesi,
    Güncel Olusumlar